Análisis cuantitativo del absentismo universitario: el caso de la Facultad de Economia y Empresa

Autores/as

  • Ernest Pons Fanals Departament d’Econometria, Estadística i Economia Aplicada - Universitat de Barcelona
  • Laura Guitart Tarrés Departament d’Empresa, Facultat d’Economia i Empresa - Universitat de Barcelona
  • María Trinidad Bretones Departament de Sociologia, Facultat d’Economia i Empresa - Universitat de Barcelona
  • Pilar López Jurado Departament d’Empresa, Facultat d’Economia i Empresa - Universitat de Barcelona
  • Mònica Pigem i Vigo Departament d’Economia, Facultat d’Economia i Empresa - Universitat de Barcelona
  • Glòria Rubert Adelantado Departament d’Econometria, Estadística i Economia Aplicada - Universitat de Barcelona
  • Montserrat Crespi Vallbona Departament d’Empresa, Facultat d’Economia i Empresa - Universitat de Barcelona

DOI:

https://doi.org/10.32826/reyf.v3i9.399

Palabras clave:

Absentismo, Educación superior, Estudios de economía y empresa, Enseñanza en el aula, Universidad

Resumen

Existe una creciente preocupación por el bajo índice de asistencia de los estudiantes universitarios. En respuesta a ello, el Decanato de la Facultad de Economía y Empresa de la Universidad de Barcelona (UB) diseñó un procedimiento de recopilación de datos para verificar si esta percepción era correcta. Se recopilaron datos del 67 % (292 de 437) de los grupos impartidos durante el semestre en el que se realizó la encuesta. Los principales resultados indican una amplia variedad de patrones de asistencia entre las asignaturas y los grupos, con algunos grupos que registran menos del 10% de asistencia y otros más del 90 %. La información recopilada en la encuesta se utilizó para identificar los factores institucionales que más influyen en la mayor asistencia de unos grupos respecto a otros. En concreto, estos factores estadísticos y relevantes son la semana en la que se impartió la clase, el curso académico, el género y tipo de contrato del profesor, y el tipo de titulación. Esto plantea nuevas cuestiones para la comunidad universitaria.

Citas

Ancheta, R. F., Daniel, D., & Ahmad, R. (2021). Effect of class attendance on academic performance. European Journal of Education Studies, 8(9), 115-131. http://dx.doi.org/10.46827/ejes.v8i9.3887

Almenhali, R. M. H. R., Azman, A., & Singh, P. S. J. (2023). Understanding Student Absenteeism: A Quantitative Study. Migration Letters, 20(5), 266-278. https://pdfs.semanticscholar.org/5033/ab8072224aa3df2bb86134b1214afdd01a90.pdf

Ariño Villarroya, A., Llopis Goig, R., Martínez Martín, M., Pons Fanals. E., & Prades Nebot, A. (2022): Via Universitària: Accés, condicions d'aprenentatge, expectatives i retorns dels estudis universitaris (2020-2022). Xarxa Vives d’Universitats. http://hdl.handle.net/2445/188823

Ashipala, D.O., Kalyangu, J., Shikulo, P.I., & Lifalaza, A. (2023). Factors Associated with Absenteeism in Clinical Areas Among Undergraduate Nursing Students at the University of Namibia. Journal of Namibian Studies: History Politics Culture, 34, 253-267. https://namibian-studies.com/index.php/JNS/article/view/1000/778

Babakhanian, Z., Rezvani Khorashadi, R., Vakili, R., Ajilian Abbasi, M., Akhavan, H., & Saeidi, M. (2022). Analyzing the Factors Affecting Students’ Absenteeism in University Classrooms; A Systematic Review. Medical Education Bulletin, 3(4), 563-575. 10.22034/meb.2022.353007.1064

Bahadori, M.H., Salari, A., Alizadeh, I., Moaddab, F., Balasi, L.R., & Soodmand, M. (2020). The Root Causes of Absenteeism in Medical Students: Challenges and Strategies Ahead. Educational Research in Medical Sciences, 9(2), e107120. https://doi.org/10.5812/erms.107120

Baldacchino, G., & Farrugia, C. (2002). Educational planning and management in small states: Concepts and experiences. Commonwealth Secretariat.

Bano, S., Parveen, T. And Nazar, K. (2023). Factors Influencing Absenteeism Among Nursing Students in the College of Nursing Nishter Medical University Multan, Biological and Clinical Sciences Research Journal, (1), 347. https://doi.org/10.54112/bcsrj.v2023i1.347

Bernardo, M., Aparicio-Chueca, P., Elasri-Ejjaberi, A., Triado-Ivern, X.M., Guàrdia-Olmos, J., Presas, P., Maestro-Yarza, I., Turull-Rubinat, M. and Roca-Acedo, B.(2018). University absenteeism: Students’ and lecturers’ point of view. Proceedings of the 3rd ICQEM Conference, Barcelona, Spain, 275-289

Bowen, E., Price, T., Lloyd, S., & Thomas, S. (2005). Improving the quantity and quality of attendance data to enhance student retention. Journal of Further and Higher Education, 29(4), 375-385.

Buni, H.D., Abukenda, E., Abuaien, K., Jabira, Y., & Zaid, M. (2023). Medical Students’ Absenteeism: Magnitude of the Problem and Associated Factors. Tripolitana Medical Journal, 8 (2), 54-58.

Cattan, S., Kamhöfer, D.A., Karlsson, M., & Nilsson, T. (2023). The long-term effects of student absence: Evidence from Sweden. The Economic Journal, 133(650), 888-903. https://doi.org/10.1093/ej/ueac078

Crespo, N., Palomo, M. T., & Méndez, M. (2012). Causes of Absenteeism in University Students and its effects in the academic performance. In ICERI2012 Proceedings (638-646). IATED.

Díaz, A., & Pons, E. (2024). ¿Por qué algunos estudiantes universitarios no asisten a clase? Evidencia empírica acerca de las diferencias entre titulaciones. Revista Portuguesa De Investigação Educacional, (27), 1-20. https://doi.org/10.34632/investigacaoeducacional.2024.15932

Din, M.U., Fatima, N., Awan, S., Mariyam, M., Naseer, U., & Tarar, K.A. (2023). Medical Students' Perspectives Towards Absenteeism in Class. Esculapio Journal of SIMS, 19 (3), 365-370. https://doi.org/10.51273/esc23.251319322

Fadelelmoula, T. (2018). The impact of class attendance on student performance. International Research Journal of Medicine and Medical Sciences, 6(2), 47-49.

Fleming, N. (1995), Attendance. Why don’t They Attend? London, Mackmillan Press

Fredriksson, U., Rasmusson, M., Backlund, Å., Isaksson, J., & Kreitz-Sandberg, S. (2023). School absenteeism among students in Germany, Japan, Sweden, and the United Kingdom: A comparative study using PISA data. Nordic Journal of Comparative and International Education (NJCIE), 7(1), 137-147, 10.7577/njcie.5034

Husman, M. N., Jusoh, A. J. & Mohamed Arip, M. A. S. (2023), Systematic Literature Review on Factors Causing Secondary Students` Absenteeism, International Journal of Education, Information Technology, and Others, 6 (2), 217-232. https://doi.org/10.5281/zenodo.7884703.

Kirby, A., & McElroy, B. (2003). The effect of attendance on grade for first year economics students in University College Cork. The Economic and Social Review, 34, 311–326.

López-Bonilla, J. M., & López-Bonilla, L. M. (2015). The multidimensional structure of university absenteeism: An exploratory study. Innovations in Education and Teaching International, 52 (2), 185-195. https://doi.org/10.1080/14703297.2013.847382

Lukkarinen, A., Koivukangas, P., & Seppälä, T. (2016). Relationship between class attendance and student performance. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 228, 341-347.

Majeed AN, Hussain MU, Afzal MU, & Gilani SA. (2019). Causes of absenteeism among university students. European Academic Research, 7(3), 1894-1909.

Marburger, D. R. (2001). Absenteeism and undergraduate exam performance. The Journal of Economic Education, 32(2), 99-109.

Maturana, H. & Pörksen, B. (2007). Del ser al hacer: los orígenes de la biología del conocer. Santiago de Chile: JC Sáez.

Mokhtari, S., Nikzad, S., Mokhtari, S., Sabour, S., & Hosseini, S. (2021). Investigating the reasons for students’ attendance in and absenteeism from lecture classes and educational planning to improve the situation. Journal of education and Health promotion, 10(1), 221. 10.4103/jehp.jehp_1112_20

Monono Mbua, Emile, (2023). Chronic Absenteeism in Higher Education Institutions in Cameroon: The Case of the University of Buea. World of Science: Journal on Modern Research Methodologies, 2(4), 134-163.

Moore, R., Jensen, M., Hatch, J., Duranczyk, I., Staats, S., & Koch, L. (2003). Showing up: The importance of class attendance for academic success in introductory science courses. American Biology Teacher, 65, 325–329.

Ocak, G., Ocak, İ., & Baysal, E. A. (2017). The causes of absenteeism of high school students. European Journal of Education Studies, 3 (4), 331-346. http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.376841

Pyne, J., Grodsky, E., Vaade, E., McCready, B., Camburn, E., & Bradley, D. (2023). The signaling power of unexcused absence from school. Educational Policy, 37(3), 676-704. https://doi.org/10.1177/089590482110494

Purcell, P. (2007). Engineering student attendance at lectures: Effect on examination performance. University College Dublin, Ireland. International Conference on Engineering Education – ICEE 2007.

Richards, A., & Clark-Howard, K. (2023). What are the reasons for absenteeism in secondary education in New Zealand/Aotearoa? A systematic review of the qualitative literature using student voice research. Kairaranga, 24(2), 73-94. https://doi.org/10.54322/3w9hk758

Romer, D. (1993). Do students go to class? Should they? Journal of Economic Perspective, 7(3): 167-174.

Şahin, M. (2023). A Study on Absenteeism of University Students. International e-Journal of Educational Studies, 7(13), 75-88. https://doi.org/10.31458/iejes.1223043

Silvestri, L. (2003). The effect of attendance on undergraduate methods course grades. Education, 123, 483–486.

Sletten, M.A., Tøge, A.G., & Malmberg-Heimonen, I. (2023). Effects of an early warning system on student absence and completion in Norwegian upper secondary schools: a cluster-randomised study. Scandinavian Journal of Educational Research, 67(7), 1151-1165. https://doi.org/10.1080/00313831.2022.2116481

Sultana, R., Maqsood, S., Shakeel, A., Mubarak, Z., Majeed, S., & Perveen, K. (2023). A Qualitative Exploratory Study on Absenteeism among Nursing Students in a Private Nursing College: Exploratory Study on Absenteeism. NURSEARCHER (Journal of Nursing & Midwifery Sciences), 3 (2), 15-21. https://doi.org/10.54393/nrs.v3i02.45

Triadó-i-Ivern, X., Aparicio Chueca, M., Guàrdia-Olmos, J., & Jaría Chacón, N. (2009). Aproximación empírica al análisis del absentismo de los estudiantes universitarios. Estudio del caso de la Facultad de Economía y Empresa (UB). Revista de Formación e Innovación Educativa Universitaria, 2 (4), 182-192. http://hdl.handle.net/2445/66528

Triadó-i-Ivern, X., Aparicio-Chueca, P., Elasri-Ejjaberi, A., Maestro-Yarza, I., Bernardo, M., & Presas Maynegre, P. (2020). A factorial structure of university absenteeism in higher education: A student perspective. Innovations in Education and Teaching International, 57(2), 136-147. https://doi.org/10.1080/14703297.2018.1538896

Wolbring, T., & Treischl, E. (2016). Selection bias in students’ evaluation of teaching: Causes of student absenteeism and its consequences for course ratings and rankings. Research in higher education, 57, 51-71.

Descargas

Publicado

2026-02-24